دستور زبان گویش اصفهاني ها... (طنز)

 

۱-مضاف و موصوف هميشه " ي " ميگردد . مثال :


درِ باغ ---> دري باغ

گل قشنگ ---> گلي قشنگ

آدم خوب ---> آدمي خُب


2- " د " ما قبل ساکن تبديل به " ت " ميشود . مثال :

پرايد ---> پرايت

آرد ---> آرت


3- " و " ساکن آخر کلمه به " ب " قلب مي شود . مثال :

گاو ---> گاب


4- اصولآ در هر کجا که کسره قشنگ باشد فتحه بکار مي رود و

 در هر کجا که فتحه کلمه رازيبا مي کند کسره بکار مي رود .

مثال براي فتحه :

اَز ---> اِز

قفَس ---> قفِس

اَزَش ---> اِزِش

بِزَن ---> بِزِن

مثال براي کسره:

اِمروز ---> اَمروز

حِيفِ ---> حَيفِس


5- صداء " ا " جايگاهي نداشته و به " او " تبديل مي شود . مثال :

شما ---> شوما

کجا ---> کوجا

خوبه ---> خُبِس

چادر ---> چادور ---> چادِر


6- حرف " و " در قالب حرف ربطي به " آ " تبديل مي شود . مثال :

من و تو و حسن ---> منا تو آ حسن


اصولآ خود " آ " به عنوان يک حرف ربط به کار مي رود . مثال :

من هسَم , آ بابامم هسَن .


در ضمن حرف " آ " به معني " به علاوه ( + ) " هم به کار ميرود.

 مثال :۳+4+5 ---> 3+4 آ 5


7- حرف " ه " در لهجه اصفهاني به نوعي نابود شده است . مثال :

بچه ها ---> بِچا

گربه ها ---> گُربا

مي جهد ---> مي جِد


" ه " در آخر کلمات فعل به " د " ساکن بدل ميشود . مثال:

بِره ---> بِردِ

بشه ---> بِشِد


" ه " به " ي " تبديل ميشود. مثال :

بهتر ---> بيتَرِس

گربه ---> گربيِه


" ه " به " و " بدل مي شود . مثال :

مي آئيم ---> ما وَم مي يَيم


" ه " به " ش " تبديل ميشود . مثال :

بهش مي گم ---> بِشِش مي گم

نکته : به غير از اول شخص مفرد ؛ حروف " خوا " به " خ " تبديل

مي شود . مثال :

مي خواي ---> مي خَي

8- در برخي از افعال حرف " ي " به " اوي " تبديل مي شود . مثال :

مي گي ---> مي گوي


9- حرف اول کلمه " ب " يا " ن " باشد و حرف سوم " ي " باشد ،

 يک "ي " بعد از " ب " يا " ن " اضافه مي شود . مثال :

بگير ---> بيگير

بشين ---> بيشين

بريز ---> بيريز

ببين ---> بيبين


10- حرف " س " در آخر لغات . مثال :

چه خبر ؟؟ ---> چه خبِرِس ؟

بسه ---> بسِس


11- نکته جالب ديگر در مورد کلمه " پس " است که اغلب " س "

 آن حذف مي شود . مثال :

کجايين پس ؟ ---> کوجاين پَ ؟

پس تو کجايي ؟ ---> پَ تو کوجاي ؟


" و " ما قبل " ي " به " ف " تبديل مي شود . مثال :

ديوار ---> ديفال

تبصره : در لهجه هاي Super Esf اصولآ " د " به " ز " تبديل

مي شود. مثال :

گنبد ---> گنبِز

12- " ي " در آخر کلمات حذف مي شود . مثال :

چيز هاي زيادي هست ---> چيزا زياديِس

بچه هاي اون محله ---> بِچا اون محله

آدماي اين دوره زمونه ---> آدِما اين دوره زِمونه


13- د + فعل + د . مثال :

دِ بيا دِ

دِ برو دِ

دِ جَل باش دِ


چند اصطلاح اصفهاني

1- آيا عالم به معناي معلوم نيست ---> آيا عالم بياد يعني معلوم

 نيست بياد

2- " آيدي داره " به معناي جالب ---> آيدي دارده ايشون دارن به

ما اينا را مي گن

3- جَخ به معناي " تازه " ---> من جَخ رسيدم (( که در بعضي موارد

 با هم بکار مي رود ---> من جَخ تازه رسيدم ))

4- کلمه سيزده که "سينزَ " تلفظ مي شود و نوزده که "نونزَ " و

 دوازده که "دوازَ" خوانده مي شود .

5- فعل زيباي اِسِدم که مي شود گفت کلمه " گرفتم " را داغون

 کرده و ضرف آن به شرح زير است :

اِسِدم - اِسِدي - اِسِد -اِسِديم - اِسِديد - اِسِدند

6- فعل بِگم از جمله فعلهايي است که کسره حرف اول آن به " و "

بدل شده و از استثنائاست . مثال :

بِگو ---> بوگو

بِگم ---> بوگَم

7- " جل باش " به معناي " عجله کن " که (ع) و (ه) اول و آخر

کلمه از بين رفته است .

8- در اکثر موارد " ژ " به " ج " تبديل مي شود . مثال :

ماساژ ---> ماساج

پاساژ ---> پاساج

9- در بعضي مواقع صورت کلي کلمه و حروف دگرگون مي شود .

 مثال :جوجه ---> چوري

کلاغ ---> غِلاغ

دُكان(مغازه) ---> دوکون

10- اصطلاح " درا پيش کن " به جاي " در را ببند "